ÜRƏK –DAMAR SİSTEMİ XƏSTƏLİKLƏRİ NƏDİR?

ÜRƏK –DAMAR SİSTEMİ XƏSTƏLİKLƏRİ NƏDİR?
26 İyul 2019 15:05

ÜRƏK –DAMAR SİSTEMİ XƏSTƏLİKLƏRİ NƏDİR?

Ürək-damar sistemi xəstəlikləri (ÜDX) qrupuna aşağıdakı ürək və qan damarlarının xəstəlikləri aiddir: Ürəyin İşemik Xəstəliyi (ÜİX), baş beyin damarlarının xəstəlikləri, periferik arteriyaların xəstəlikləri, revmokardit, anadangəlmə ürək qüsurları, dərin venaların trombozu və ağciyərlərin emboliyası. ÜDX-in əsas təzahürü stenokardiyadır. Son zamanlar bu xəstəliyin çox “cavanlaşması” müşahidə olunur.

ÜDX yayılması. ÜDX bütün dünyada ölümün əsas səbəbi kimi dəyərləndirilir, il ərzində heç bir xəstəlikdən ÜDX-dən daha çox insan ölmür. 2016-cı ildə ÜDX-dən 17.9 milyon insan vəfat edib, bu isə dünyada olan ölümlərin 31%-ni təşkil edir. Bu ölümlərin 85%-i ürək tutması və ya insult nəticəsində baş verib. Proqnozlara görə bu xəstəliklər gələcəkdə də ölümün əsas səbəbi olcaq.

ÜDX-in ümümi simptomları hansılardır? İnfarktın simptomları aşağıdakılardır: döş qəfəsinin ortasında ağrı və ya xoşagəlməz hiss; qollarda, sol çiyində, dirsək, çənə və ya kürək nahiyəsində ağrı və ya xoşagəlməz hiss. Bundan başqa xəstədə tənəffüsdə çətinlik və ya hava çatışmazlığı; ürəkbulanma və ya qaytarma; başgicəllənmə və ya huşun itirilməsi; çiyində və çənədə ağrılar; bədənin soyuq tərlə örtülməsi və solğunluq kimi əlamətlər müşahidə oluna bilər.

ÜDX-də risk faktorları hansılardır? ÜDX əsas risk faktorları aşağıdakılardır: düzgün olmayan qidalanma, fiziki inertlik, tütündən və alkoqoldan istifadə. Zərərli faktorlar kimi arterial təzyiqin yüksəlməsi, qanda qlükozanın və lipidlərin  səviyyəsinin artması, həmçinin artıq çəki və piylənmə qeyd olunmalıdır. ÜDX-nin rastgəlmə tezliyini təyin edən faktorlara həmçinin yoxsulluq, stress və irsiyyət də daxildir. Əgər insanda bu faktorlardan hansısa biri varsa bu zaman ÜİX-in olma ehtimalı 2-3 dəfə artır. Bununla əlaqədar ÜİX-in profilaktikası vacibdir.

ÜDX və onların ağırlaşmalarının effektiv profilaktikası üçün cəmi 6 qayda yerinə yetirilməlidir: Arterial təzyiqinizi nəzarətdə saxlayın; Xolesterinin səviyyəsinə nəzarət edin; Düzgün qidalanın; Fiziki hərəkətlərlə məşğul olun: hətta az hərəkət hərəkətsizlikdən daha yaxşıdır; Siqaret çəkməyin, əgər artıq çəkirsinizsə nə qədər çətin olsa da atmağa çalışın.

ÜDX-dən əziyyət çəkən və ya bu xəstəliklərin əmələ gəlmə riski yüksək olan insanların (bir və ya bir neçə risk faktoru olanlar, məsələn, yüksək arterial təzyiq, diabet, hiperlipidemiya) erkən aşkarlanmaya və həkim məsləhətinə, eyni zamanda lazım olduqda müvafiq dərman preparatlarının qəbuluna ehtiyacı var.

Materialda əks olunmus məlumatlar müxtəlif qaynaqlardan, o cümlədən elmi-populyar məqalələr, internet materialları, rəsmi hesabatlar və s. əldə olunmuş, ümumiləşdirilmiş, tərcümə edilmiş və sistemləşdirilmişdir. Materiallardan istifadə olunduqda www.aptekonline.az saytına istinad olunma mütləqdir.

Realpress.az



28 Noy 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

Kəskin respirator virus infeksiyaları

Kəskin respirator virus infeksiyası (KRVİ) - virus xəstəliyi olub, tənəffüs yollarının selikli qişasının zədələnməsi ilə xarakterizə olunur. Xalq arasında bu xəstəliyi "soyuqdəymə" adlandırırlar. Alimlər 200-dən çox respirator viruslar aşkar ediblər. Bunlardan ən çox təsadüf olunan viruslar -paraqrip, adenovirus, rinoviruslardır. KRVİ  əsasən hava-damcı yolu ilə yoluxur. İnfeksiya mənbəyi xəstə insanlardır.

28 Noy 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

Əllərdə bu dəyişikliklər AĞCİYƏR XƏRÇƏNGİNƏ işarə edir - FOTO

Xərçəngin ilkin mərhələlərdə aşkar olunması insanın sağlamlığını və həyatını xilas etməyə imkan verir. Bu səbəbdən xərçəngin ilkin simptomlarını bilmək çox vacibdir.

26 Noy 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

Sadə herpesin hiyləgər ağırlaşmaları

Sadə herpes - törədicisi Sadə Herpes Virusu (SHV) olub, herpetik infeksiyanın ən çox yayılmış xəstəliyidir. Herpesin törədicisi elə virusdur ki, bir dəfə orqanizmə daxil oldusa orada həmişəlik qalır. SHV-nin mənbəyi xəstə və ya daşıyıcı (xəstəliyin xarici əlamətləri yoxdur, lakin virus tüpürcək, sidik, sidik-cinsiyyət sistemi ifrazatları vasitəsilə xaric olunur) insandır. Virus kontakt, hava-damcı yolu ilə, qan və orqan köçürülməsi zamanı ötürülür. Hamiləlik zamanı dölün yoluxması transplasentar yolla (cift vasitəsilə) va ya doğuş zamanı baş verə bilər.

25 Noy 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

Qış - soyuqdəymə xəstəliklərinin zamanıdır

Qış - bir çox səbəbə görə xoşagəlməz vaxtdır. Soyuq hava, vitamin azlığı, mövsümi depressiya. Hələ immunitet də zəifləyir, orqanizmin infeksiyalara qarşı müqavimətini azaldır. Buna sağlam olmayan həyat tərzini də əlavə etsəniz aydın olacaq niyə soyuqdəymə və qrip - ilin bu vaxtı praktiki olaraq hər bir evin daimi qonağıdır.