Super eqo

Super eqo
13 2017 18:00

İnsan biopsixososial varlıqdır – eyni zamanda fenomendir. 3 əsas komponent onu idarə edir- bioloji, psixoloji və sosial. Hər komponent özündə özünə uyğun tələbatlar yığınını ehtiva edir. Cəmiyyətin diktəsi altında yaşayaraq, müdafiə mexanizmlərimizi işə salaraq hər addımımızı sosiuma uyğun bir şəkildə şərh edirik. Lakin başqa prizmadan baxsaq görəcəyik ki, bugunku Super Eqo bizi normadan biraz çox narahat edir.

Sərhədlərin əsrlər boyu formalaşması onların artıq adət ənənəyə çevrilməsini sığortalıyıb:

Üçlü hakimiyyət (maitrise)- şərab, eşq, və qonaqlıq (qida qəbulu). Təmkinlik, Sokratın (Dövlət) təlimlərinə əsaslanaraq hədəfin nailiyyəti üçün üç istiqamətdə reallaşmalıdır. Bu problem Aristotelin “Nikomaxov etikasında”, və həmçinin “Ziyafətdə” müzakirə olunur. “Artıqlıq” – İd – əsas düşməndir və bu ehtiyac cəmiyyətdə qurulmuş əxlaq kodeksinə diktə edə bilər. Sokratın fikrincə, əlaqənin iy və toxunma hissləri üç məqamda belə düşman kimi ümumi çıxış edə bilər (fizioloji prinsip). Fuko, “cinsi ehtiyac” analayışını qabardaraq, “bioloji tələbatdan sui-istifadə” anlayışıyla bu anlayış bağlayır. Bu arada “seksuallığın həddən artıq bolluğu” anlayışı qidanın qəbulunun həddən artıq bolluğuyla və qida davranışının asosiallığı ilə müqayisə haqqında fikrə yönəldir.

Enkrateia (təmkinlik, özünü idarə) – insanın elə xüsusiyyətləridir ki, öz arzularının üzərində idarə prosesidir ki, hakimiyyəti tamamilə öz əllərinə alır. Bu kontinuumda Super Eqonun inkişafı aktivdir və arzularla mübarizəyə yönəldilmişdir. Burada passiv sıxışdırıb çıxarma görünmür, ehtimal ki, dərk etmə və öz arzularına müqavimət daha çox rast gəlinir. Həmçinin daha ağıllı sophrosune forması kimi görünə bilər – yəni kamallılığın nailiyyəti yolunda mübarizə və qələbə. Digər tərəfdən sophrosune ilə eyni səviyyədə anlayışlardan biri kimi baxıla bilər, yalnız passiv deyil və hədəfə daha çox yönəldilmiş. “Nikomaxov etikasında” Aristotel, hesab edir ki, əsasən nə enkrateia qeyri-həssaslığın və artıqlığın arasında balansı (ortanı) tapmağa bacarıqlıdır.

“Dünya iradə və təsəvvür kimi” əsərində Şopenqauer insanı metafizik heyvan kimi görür. İnsanın heyvan aləmindən fərqlənməsi, onun əql və düşüncəyə sahiblənməsi insanı bütüb o biri aləmdən ayırır. Onun fikrincə insanın yalnız bioloji deyil, həmdə metafizik tələbatları olur. Bu tələbatlar insanlarda daha dərin biliklərə nail olmağa şans verir: Özünə aid suallar və xaricə yönəlmiş fikirlər. Belə təsəvvür edə bilərik ki, Super Eqodada bizim müəyyən tələbatlarımız var. İdeal mənə can atma- özü bir yöndə tələbat və istəkdir. Yalnız İddə deyil, həmdə super Eqoda tələbat istək sistemi yaranır. 

İnsan iki alternativ arasında yaşayır: xoşbəxt olmağa çalışmaq, mədəni şüurun bütün şərtiliklərini tullayıb, bütün baryerləri keçib və bütün öz arzularını azad reallaşdıraraq, və ya daim bu halda məhdudiyyətlər və qadağalar rastlaşaraq, özünü yatırdılmış, azad olmayan və dərin bədbəxt hiss edərək mədəniyyətin və sivilizasiyanın nailiyyətlərindən istifadə etmək. Dahi Nizaminin sözləri: “Bir inci saflığı varsa da suda, Artıq içilende derd verir su da.” Istəklərimizi boğma, bizdə gələcəyə dair bütün baxışları dəyişməyə malik bir kapkandır. Çalışın İdə şans verin və Eqo və Super Eqonu balanslıyın və o zaman təmzinlənmiş həyatı əldə edə biləcəksiz. 

11 Sent 2020
Maraqlı

“Hörümçək adam” ləqəbi alan yeddi yaşlı Yaşar hərəkətləri ilə görənləri heyrətə gətirir – FOTO/VİDEO

Yeddi yaşlı “Hörümçək adam”ın düz divara maneəsiz dırmaşması görənləri heyrətə gətirir.

21 Avq 2020
Maraqlı

“Şüursuz” dediyimiz canlıdan ibrətlik addım - VİDEO

Ölməkdə olan balığı suya atmaqla xilas edən tısbağa ilə bağlı video sosial şəbəkələrdə sürətlə yayılıb.

20 Avq 2020
Maraqlı

Səmada bir anda iki atmosfer fenomeni baş verdi - FOTO

Yer üzərində iki atmosfer fenomeni eyni anda baş verib. NASA astronavtları həmin möhtəşəm anı bir fotoda qeydə ala biliblər.

19 Avq 2020
Maraqlı

Ayının balasını “danlaması” görüntüləri böyük maraq yaratdı - VİDEO

Sosial şəbəkələrdə hər şeylə maraqlanan ayı balasının anası tərəfindən “danlanması” barədə görüntülər böyük maraqla qarşılanıb.

10 Avq 2020
Maraqlı

Metal yeyən bakteriya kəşf edildi

Alimlər uzun müddətdir var olduğunu düşündükləri, ancaq sübut edə bilmədikləri yeni bakteriya növü kəşf ediblər.