ÜRƏK –DAMAR SİSTEMİ XƏSTƏLİKLƏRİ NƏDİR?

ÜRƏK –DAMAR SİSTEMİ XƏSTƏLİKLƏRİ NƏDİR?
26 İyul 2019 15:05

ÜRƏK –DAMAR SİSTEMİ XƏSTƏLİKLƏRİ NƏDİR?

Ürək-damar sistemi xəstəlikləri (ÜDX) qrupuna aşağıdakı ürək və qan damarlarının xəstəlikləri aiddir: Ürəyin İşemik Xəstəliyi (ÜİX), baş beyin damarlarının xəstəlikləri, periferik arteriyaların xəstəlikləri, revmokardit, anadangəlmə ürək qüsurları, dərin venaların trombozu və ağciyərlərin emboliyası. ÜDX-in əsas təzahürü stenokardiyadır. Son zamanlar bu xəstəliyin çox “cavanlaşması” müşahidə olunur.

ÜDX yayılması. ÜDX bütün dünyada ölümün əsas səbəbi kimi dəyərləndirilir, il ərzində heç bir xəstəlikdən ÜDX-dən daha çox insan ölmür. 2016-cı ildə ÜDX-dən 17.9 milyon insan vəfat edib, bu isə dünyada olan ölümlərin 31%-ni təşkil edir. Bu ölümlərin 85%-i ürək tutması və ya insult nəticəsində baş verib. Proqnozlara görə bu xəstəliklər gələcəkdə də ölümün əsas səbəbi olcaq.

ÜDX-in ümümi simptomları hansılardır? İnfarktın simptomları aşağıdakılardır: döş qəfəsinin ortasında ağrı və ya xoşagəlməz hiss; qollarda, sol çiyində, dirsək, çənə və ya kürək nahiyəsində ağrı və ya xoşagəlməz hiss. Bundan başqa xəstədə tənəffüsdə çətinlik və ya hava çatışmazlığı; ürəkbulanma və ya qaytarma; başgicəllənmə və ya huşun itirilməsi; çiyində və çənədə ağrılar; bədənin soyuq tərlə örtülməsi və solğunluq kimi əlamətlər müşahidə oluna bilər.

ÜDX-də risk faktorları hansılardır? ÜDX əsas risk faktorları aşağıdakılardır: düzgün olmayan qidalanma, fiziki inertlik, tütündən və alkoqoldan istifadə. Zərərli faktorlar kimi arterial təzyiqin yüksəlməsi, qanda qlükozanın və lipidlərin  səviyyəsinin artması, həmçinin artıq çəki və piylənmə qeyd olunmalıdır. ÜDX-nin rastgəlmə tezliyini təyin edən faktorlara həmçinin yoxsulluq, stress və irsiyyət də daxildir. Əgər insanda bu faktorlardan hansısa biri varsa bu zaman ÜİX-in olma ehtimalı 2-3 dəfə artır. Bununla əlaqədar ÜİX-in profilaktikası vacibdir.

ÜDX və onların ağırlaşmalarının effektiv profilaktikası üçün cəmi 6 qayda yerinə yetirilməlidir: Arterial təzyiqinizi nəzarətdə saxlayın; Xolesterinin səviyyəsinə nəzarət edin; Düzgün qidalanın; Fiziki hərəkətlərlə məşğul olun: hətta az hərəkət hərəkətsizlikdən daha yaxşıdır; Siqaret çəkməyin, əgər artıq çəkirsinizsə nə qədər çətin olsa da atmağa çalışın.

ÜDX-dən əziyyət çəkən və ya bu xəstəliklərin əmələ gəlmə riski yüksək olan insanların (bir və ya bir neçə risk faktoru olanlar, məsələn, yüksək arterial təzyiq, diabet, hiperlipidemiya) erkən aşkarlanmaya və həkim məsləhətinə, eyni zamanda lazım olduqda müvafiq dərman preparatlarının qəbuluna ehtiyacı var.

Materialda əks olunmus məlumatlar müxtəlif qaynaqlardan, o cümlədən elmi-populyar məqalələr, internet materialları, rəsmi hesabatlar və s. əldə olunmuş, ümumiləşdirilmiş, tərcümə edilmiş və sistemləşdirilmişdir. Materiallardan istifadə olunduqda www.aptekonline.az saytına istinad olunma mütləqdir.

Realpress.az



20 Avq 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

KİÇİK QURDUN BÖYÜK FƏSADLARI.

Müasir dövrdə insanların tez-tez rastlaşdığı xəstəliklərdən biridə qurd invaziyalarıdırr. İndiyə qədər insan orqanizmində xəstəlik törədən 250-yə qədər qurd növü aşkar edilmişdir. Onlardan 65-i ölkəmizdə qeydə alınmışdır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına əsasən hər il dünya əhalisinin 50%- dən çoxu qurd xəstəliklərinə yoluxur. Yoluxmanın 70-80%-ni uşaqlar təşkil edir.

20 Avq 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

Mədəaltı vəzi xərçənginin 10 ilkin əlaməti - Azərbaycanda da geniş yayılıb

Mədəaltı vəz şiş xəstəliyi simptomsuz başlayan və sürətlə irəliləyən aqressiv formalı və xəstənin erkən ölümünə səbəb olan 10 xərçəng növündən biridir.

19 Avq 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

YAY AYLARINDA DİAREYA.

Beləliklə, çoxdan gözlənilən yay gəldi - məzuniyyət vaxtı, digər ölkələrə səyahət, təbiətin qoynunda dincəlmək, dəniz və hovuzda çimmək, günün altında qaralmaq... Ancaq belə bir dövrdə, müsbət və unudulmaz təəssüratların xaricində, məzuniyyətinizi poza biləcək bəzi çətinlikləri yadda saxlamaq lazımdır. Onlardan biri diareyadır.

19 Avq 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

Burunla nəfəs almırsınız?

Burun tutulması - bu sərbəst xəstəlik deyil, adətən başqa xəstəliklərin əlamətidir. 

9 Avq 2019
Səhiyyə - Sağlamlıq

YAY AYLARINDA DİAREYA.

Beləliklə, çoxdan gözlənilən yay gəldi - məzuniyyət vaxtı, digər ölkələrə səyahət, təbiətin qoynunda dincəlmək, dəniz və hovuzda çimmək, günün altında qaralmaq... Ancaq belə bir dövrdə, müsbət və unudulmaz təəssüratların xaricində, məzuniyyətinizi poza biləcək bəzi çətinlikləri yadda saxlamaq lazımdır. Onlardan biri diareyadır.